ਹਿੰਦੀ ਵਰਣਮਾਲਾ (ਦੇਵਨਾਗਰੀ)

ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਸਵਰ ਅਤੇ ਵਿਅੰਜਨ ਵੇਖੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ, ਆਮ ਧੁਨੀਆਂ ਜਾਣੋ ਅਤੇ ਹਰ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਅੱਖਰ ਕਾਪੀ ਕਰੋ।

ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ · ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸੱਜੇ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ · ਸਵਰ ਅਤੇ ਵਿਅੰਜਨ

ਸਵਰ

A

a · /ə/

Aa

ā · /aː/

ਛੋਟਾ I

i · /ɪ/

ਲੰਮਾ I

ī · /iː/

ਛੋਟਾ U

u · /ʊ/

ਲੰਮਾ U

ū · /uː/

ਸਵਰ R

ṛ · /ɾɪ/

E

e · /eː/

Ai

ai · /ɛː/

O

o · /oː/

Au

au · /ɔː/

ਵਿਅੰਜਨ

Ka

k · /k/

Kha

kh · /kʰ/

Ga

g · /ɡ/

Gha

gh · /ɡʱ/

Nga

ṅ · /ŋ/

Cha

c · /tʃ/

Chha

ch · /tʃʰ/

Ja

j · /dʒ/

Jha

jh · /dʒʱ/

Nya

ñ · /ɲ/

Tta

ṭ · /ʈ/

Ttha

ṭh · /ʈʰ/

Dda

ḍ · /ɖ/

Ddha

ḍh · /ɖʱ/

Nna

ṇ · /ɳ/

Ta

t · /t̪/

Tha

th · /t̪ʰ/

Da

d · /d̪/

Dha

dh · /d̪ʱ/

Na

n · /n/

Pa

p · /p/

Pha

ph · /pʰ/

Ba

b · /b/

Bha

bh · /bʱ/

Ma

m · /m/

Ya

y · /j/

Ra

r · /ɾ/

La

l · /l/

Va

v · /ʋ/

Sha

ś · /ʃ/

Ssa

ṣ · /ʂ/

Sa

s · /s/

Ha

h · /ɦ/

ਆਮ ਨੁਕਤਾ ਵਿਅੰਜਨ

Qa

q · /q/

Khha

kh · /x/

Ghha

gh · /ɣ/

Za

z · /z/

Rra

ṛ · /ɽ/

Rrha

ṛh · /ɽʱ/

Fa

f · /f/

ਹਿੰਦੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ

ਹਿੰਦੀ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸੱਜੇ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਇੱਕ ਅਬੁਗਿਡਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅੰਜਨ ਵਿੱਚ ਸਵਰ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸਵਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਜਾਂ ਵਿਰਾਮ ਉਸਨੂੰ ਬਦਲ ਨਾ ਦੇਵੇ।

ਸੁਤੰਤਰ ਸਵਰ ਅੱਖਰ ਸ਼ਬਦਾਂਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਵਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਧੁਨਿਕ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਫ਼ਾਰਸੀ, ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਲਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਲਈ ਨੁਕਤਾ ਰੂਪ ਵੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ

ਕ੍ਰਮ, ਲਿਪੀਅੰਤਰਨ ਅਤੇ ਧੁਨੀ ਮੁੱਲ ਸੰਖੇਪ ਆਧੁਨਿਕ ਹਿੰਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਦਰਭ ਹਨ; ਉਚਾਰਨ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਬੁਲਾਰੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।