Γραφή
Το αλφάβητο της παλαιάς σκανδιναβικής
Η παλαιά σκανδιναβική που σώζεται είναι γραμμένη σε δύο συστήματα. Οι ρουνικές επιγραφές χρησιμοποιούν τον Πρεσβύτερο Futhark και τον μεταγενέστερο Νεότερο Futhark των 16 ρούνων, ενώ τα μεσαιωνικά χειρόγραφα που διασώζουν το μεγαλύτερο μέρος της λογοτεχνίας χρησιμοποιούν το λατινικό αλφάβητο με πρόσθετα γράμματα όπως þ, ð, æ και ǫ. Αυτός ο πίνακας δείχνει τα κανονικοποιημένα λατινικά γράμματα που χρησιμοποιούν οι σύγχρονες εκδόσεις και το πληκτρολόγιο παλαιάς σκανδιναβικής.
Thorn
th · voiceless th as in thin
Eth
d · voiced th as in father
Ash
æ · vowel between a and e
O-ogonek
ǫ · rounded a, later written ö
O με διαγώνια γραμμή
ø · rounded front vowel
Δίγραφο OE
œ · long rounded front vowel
E με ουρά
ę · nasal e in early manuscripts
A με οξεία
á · long a
E με οξεία
é · long e
I με οξεία
í · long i
O με οξεία
ó · long o
U με οξεία
ú · long u
Y με οξεία
ý · long y
Αρίθμηση
Αριθμοί στα Παλαιά σκανδιναβικά
Συγκρίνετε κανονικοποιημένους ρωμαϊκούς αριθμούς με αντιπροσωπευτικούς τύπους απολύτων αριθμητικών της παλαιάς δυτικής σκανδιναβικής. Οι αριθμητικές λέξεις διαφέρουν ανάλογα με το γένος, την πτώση, τη διάλεκτο, το χειρόγραφο και τη σύγχρονη έκδοση.
Πώς λειτουργεί
Πώς λειτουργεί η γραμματική της παλαιάς σκανδιναβικής
Η παλαιά σκανδιναβική δήλωνε τον ρόλο μιας λέξης με κλιτικές καταλήξεις, γι’ αυτό ουσιαστικά, επίθετα, αντωνυμίες και άρθρα άλλαζαν μορφή πολύ περισσότερο απ’ ό,τι τα αντίστοιχά τους στα νέα αγγλικά. Το οριστικό άρθρο συνήθως προσαρτιόταν στο τέλος του ουσιαστικού αντί να στέκεται ως χωριστή λέξη.
Τέσσερις κύριες πτώσεις
Ουσιαστικά, επίθετα και αντωνυμίες αλλάζουν τις καταλήξεις τους για την ονομαστική, την αιτιατική, τη γενική και τη δοτική, ώστε η ίδια λέξη να φαίνεται διαφορετική ανάλογα με τον ρόλο της.
Γραμματικό γένος
Κάθε ουσιαστικό ανήκει σε αρσενικό, θηλυκό ή ουδέτερο γένος, και τα άρθρα, τα επίθετα και οι αντωνυμίες συμφωνούν μαζί του σε γένος, αριθμό και πτώση.
Ισχυρά και ασθενή ρήματα
Τα ισχυρά ρήματα δηλώνουν τον παρελθοντικό χρόνο αλλάζοντας το φωνήεν του θέματός τους, ενώ τα ασθενή προσθέτουν οδοντική κατάληξη όπως -aði ή -di.
Εξερευνήστε μια σύντομη φράση
Επιλέξτε μια λέξη από έναν παραδοσιακό χαιρετισμό στην παλαιά σκανδιναβική για να δείτε τη μορφή και τον ρόλο της.
ver · να είσαι
Προστακτική β΄ ενικού του vera, που σημαίνει «είναι».
“ Ver þú heill ” — Να είσαι καλά.
Εξέλιξη
Από την εποχή των Βίκινγκ στις σύγχρονες σκανδιναβικές γλώσσες
Παρακολουθήστε την παλαιά σκανδιναβική από τη ρουνική περίοδό της, μέσα από τη μεσαιωνική παράδοση των χειρογράφων, έως τις αλλαγές που τη διαχώρισαν στις σημερινές βόρειες γερμανικές γλώσσες.
περ. 793–1100 μ.Χ.
Εποχή των Βίκινγκ
Η παλαιά σκανδιναβική εξαπλώθηκε μαζί με τον σκανδιναβικό εποικισμό σε όλο τον βόρειο Ατλαντικό και πέρα από αυτόν. Τα περισσότερα σωζόμενα τεκμήρια αυτής της περιόδου είναι σύντομα και ρουνικά, ενώ οι τοπικές διαφορές υπήρχαν ήδη.
περ. 1100–1350 μ.Χ.
Εποχή των χειρογράφων
Μετά τον εκχριστιανισμό, οι γραφείς έγραφαν λατινικά γράμματα σε περγαμηνή. Οι Έντα, οι σάγκες και τα νομικά κείμενα της Ισλανδίας και της Νορβηγίας διασώζουν το μεγαλύτερο μέρος της παλαιάς σκανδιναβικής λογοτεχνίας που μπορούμε να διαβάσουμε σήμερα.
από το 1350 μ.Χ. περίπου
Μετάβαση στις σύγχρονες γλώσσες
Οι φωνητικές αλλαγές και η αυξανόμενη τοπική απόκλιση χώρισαν την παλαιά δυτική και την παλαιά ανατολική σκανδιναβική στις σημερινές ισλανδική, νορβηγική, δανική, σουηδική και φεροϊκή γλώσσες.
Σύγκριση
Παλαιά σκανδιναβική και νέα αγγλικά
Η παλαιά σκανδιναβική και η παλαιά αγγλική ήταν και οι δύο γερμανικές γλώσσες, και αρκετές καθημερινές αγγλικές λέξεις δείχνουν ακόμη μια αναγνωρίσιμη κοινή καταγωγή.
Πηγές
Οι ημερομηνίες και οι τύποι είναι σύντομες μαθησιακές αναφορές. Η ορθογραφία διαφέρει ανά χειρόγραφο, διάλεκτο και σύγχρονη έκδοση.