A
a · /a/
आधुनिक नवाहो वर्णमाला पहा, स्वरभार आणि अनुनासिकतेची चिन्हे स्वर कशा प्रकारे बदलतात ते जाणून घ्या, अक्षरसंयोग व निष्कासी व्यंजनांचा उच्चार समजून घ्या आणि कोणतेही चिन्ह कॉपी करा.
लॅटिन लिपी · 16 स्वररूपे · 33 व्यंजने
a · /a/
a · /a/ (high tone)
ॲक्युट ॲक्सेंट उच्च स्वरभार दर्शवतो.
a · /ã/ (nasal)
ओगोनेक अनुनासिक स्वर दर्शवतो, जो नाकातून हवा जाऊन उच्चारला जातो.
a · /ã́/ (nasal, high tone)
उच्च स्वरभार असलेला अनुनासिक स्वर: ओगोनेक अनुनासिकता आणि ॲक्युट उच्च स्वरभार दर्शवतो.
e · /e/
e · /e/ (high tone)
ॲक्युट ॲक्सेंट उच्च स्वरभार दर्शवतो.
e · /ẽ/ (nasal)
ओगोनेक अनुनासिक स्वर दर्शवतो, जो नाकातून हवा जाऊन उच्चारला जातो.
e · /ẽ́/ (nasal, high tone)
उच्च स्वरभार असलेला अनुनासिक स्वर: ओगोनेक अनुनासिकता आणि ॲक्युट उच्च स्वरभार दर्शवतो.
i · /i/
i · /i/ (high tone)
ॲक्युट ॲक्सेंट उच्च स्वरभार दर्शवतो.
i · /ĩ/ (nasal)
ओगोनेक अनुनासिक स्वर दर्शवतो, जो नाकातून हवा जाऊन उच्चारला जातो.
i · /ĩ́/ (nasal, high tone)
उच्च स्वरभार असलेला अनुनासिक स्वर: ओगोनेक अनुनासिकता आणि ॲक्युट उच्च स्वरभार दर्शवतो.
o · /o/
o · /o/ (high tone)
ॲक्युट ॲक्सेंट उच्च स्वरभार दर्शवतो.
o · /õ/ (nasal)
ओगोनेक अनुनासिक स्वर दर्शवतो, जो नाकातून हवा जाऊन उच्चारला जातो.
o · /ṍ/ (nasal, high tone)
उच्च स्वरभार असलेला अनुनासिक स्वर: ओगोनेक अनुनासिकता आणि ॲक्युट उच्च स्वरभार दर्शवतो.
b · /p/
आवाजहीन अल्पप्राण स्पर्श, हवेच्या झोताशिवाय इंग्रजी p च्या जवळ.
ch · /tʃ/
ch' · /tʃʼ/
निष्कासी ch: मॉडिफायर लेटर अपॉस्ट्रॉफी कंठरोधातून होणारी मुक्ती दर्शवते.
d · /t/
आवाजहीन अल्पप्राण स्पर्श, हवेच्या झोताशिवाय इंग्रजी t च्या जवळ.
dl · /tɬ/
अल्पप्राण पार्श्व संघर्षी, वेगवान tl ध्वनीच्या जवळ.
dz · /ts/
अल्पप्राण संघर्षी, हवेच्या झोताशिवाय ts सारखा.
g · /k/
आवाजहीन अल्पप्राण स्पर्श, हवेच्या झोताशिवाय इंग्रजी k च्या जवळ.
gh · /ɣ/
घोष कंठ्य घर्षक, स्पॅनिश lago मधल्या g सारखा.
h · /h/
hw · /xʷ/
ओष्ठ्यीकृत h, जो गोल ओठांसह उच्चारला जातो.
j · /dʒ/
k · /kʰ/
k' · /kʼ/
निष्कासी k: मॉडिफायर लेटर अपॉस्ट्रॉफी कंठरोधातून होणारी मुक्ती दर्शवते.
kw · /kʷʰ/
l · /l/
l · /ɬ/
आवाजहीन पार्श्व घर्षक ध्वनी, जो जिभेच्या दोन्ही बाजूंनी हवा जाऊन तयार होतो.
m · /m/
n · /n/
n · /n/ (syllabic, high tone)
उच्च स्वरभार असलेला सिलेबिक n, जो स्वतःच एक स्वतंत्र अक्षर म्हणून उभा राहतो.
s · /s/
sh · /ʃ/
t · /tʰ/
t' · /tʼ/
निष्कासी t: मॉडिफायर लेटर अपॉस्ट्रॉफी कंठरोधातून होणारी मुक्ती दर्शवते.
tl · /tɬʰ/
महाप्राण पार्श्व संघर्षी, हवेच्या झोतासह tl सारखा.
tl' · /tɬʼ/
निष्कासी पार्श्व संघर्षी: मॉडिफायर लेटर अपॉस्ट्रॉफी कंठरोधातून होणारी मुक्ती दर्शवते.
ts · /tsʰ/
महाप्राण संघर्षी, हवेच्या झोतासह इंग्रजी cats मधल्या ts सारखा.
ts' · /tsʼ/
निष्कासी ts: मॉडिफायर लेटर अपॉस्ट्रॉफी कंठरोधातून होणारी मुक्ती दर्शवते.
w · /w/
x · /x/
आवाजहीन कंठ्य घर्षक, जर्मन Bach मधल्या ch सारखा.
y · /j/
z · /z/
zh · /ʒ/
इंग्रजी measure मधल्या s सारखा.
' · /ʔ/
कंठरोध, इंग्रजी uh-oh च्या मधोमध येणारा अडथळा.
नवाहो, म्हणजेच Diné Bizaad, कडे विसाव्या शतकापर्यंत व्यापकपणे वापरले जाणारे लिखित स्वरूप नव्हते. आधुनिक लॅटिनवर आधारित शुद्धलेखन 1930 आणि 1940 च्या दशकांत नवाहो भाषकांसोबत विकसित झाले आणि आता शाळा, शब्दकोश व साहित्यात वापरले जाते.
ही वर्णमाला भाषक जे ऐकतात तेच नोंदवते. चारही स्वरगुण साध्या रूपात, उच्च स्वरभारासाठी ॲक्युट ॲक्सेंटसह, अनुनासिकतेसाठी ओगोनेकसह, किंवा दोन्ही चिन्हांसह येऊ शकतात. व्यंजनांमध्ये ch, tł आणि zh सारखे अक्षरसंयोग, मॉडिफायर लेटर अपॉस्ट्रॉफी (ʼ) ने लिहिलेली निष्कासी व्यंजने आणि आडवी रेषा असलेला ł यांचा समावेश होतो. b, d आणि g ने लिहिलेले स्पर्श अल्पप्राण आहेत, तर t आणि k महाप्राण आहेत.
अक्षरांची नावे, साधी शुद्धलेखने आणि ध्वनीमूल्ये ही संक्षिप्त अध्ययन संदर्भ आहेत; उच्चार व शुद्धलेखन भाषक आणि समुदायानुसार बदलू शकते.