A
a · /a/
Poznaj współczesny alfabet nawaho, zobacz, jak znaki tonu i nosowości zmieniają samogłoski, sprawdź wymowę połączeń liter i ejektywów oraz skopiuj dowolny znak.
Pismo łacińskie · 16 form samogłosek · 33 spółgłoski
a · /a/
a · /a/ (high tone)
Akcent ostry oznacza wysoki ton.
a · /ã/ (nasal)
Ogonek oznacza samogłoskę nosową, wymawianą z przepływem powietrza przez nos.
a · /ã́/ (nasal, high tone)
Samogłoska nosowa z wysokim tonem: ogonek oznacza nosowość, a akcent ostry wysoki ton.
e · /e/
e · /e/ (high tone)
Akcent ostry oznacza wysoki ton.
e · /ẽ/ (nasal)
Ogonek oznacza samogłoskę nosową, wymawianą z przepływem powietrza przez nos.
e · /ẽ́/ (nasal, high tone)
Samogłoska nosowa z wysokim tonem: ogonek oznacza nosowość, a akcent ostry wysoki ton.
i · /i/
i · /i/ (high tone)
Akcent ostry oznacza wysoki ton.
i · /ĩ/ (nasal)
Ogonek oznacza samogłoskę nosową, wymawianą z przepływem powietrza przez nos.
i · /ĩ́/ (nasal, high tone)
Samogłoska nosowa z wysokim tonem: ogonek oznacza nosowość, a akcent ostry wysoki ton.
o · /o/
o · /o/ (high tone)
Akcent ostry oznacza wysoki ton.
o · /õ/ (nasal)
Ogonek oznacza samogłoskę nosową, wymawianą z przepływem powietrza przez nos.
o · /ṍ/ (nasal, high tone)
Samogłoska nosowa z wysokim tonem: ogonek oznacza nosowość, a akcent ostry wysoki ton.
b · /p/
Bezdźwięczna nieaspirowana spółgłoska zwarta, bliższa angielskiemu p bez przydechu.
ch · /tʃ/
ch' · /tʃʼ/
Ejektywne ch: apostrof modyfikujący oznacza zwarcie krtaniowe.
d · /t/
Bezdźwięczna nieaspirowana spółgłoska zwarta, bliższa angielskiemu t bez przydechu.
dl · /tɬ/
Nieaspirowana afrykata boczna, zbliżona do szybkiego dźwięku tl.
dz · /ts/
Nieaspirowana afrykata, jak ts bez przydechu.
g · /k/
Bezdźwięczna nieaspirowana spółgłoska zwarta, bliższa angielskiemu k bez przydechu.
gh · /ɣ/
Dźwięczna spółgłoska szczelinowa miękkopodniebienna, jak g w hiszpańskim lago.
h · /h/
hw · /xʷ/
Zlabializowane h, wymawiane z zaokrąglonymi ustami.
j · /dʒ/
k · /kʰ/
k' · /kʼ/
Ejektywne k: apostrof modyfikujący oznacza zwarcie krtaniowe.
kw · /kʷʰ/
l · /l/
l · /ɬ/
Bezdźwięczna spółgłoska szczelinowa boczna, wymawiana z powietrzem przepływającym po bokach języka.
m · /m/
n · /n/
n · /n/ (syllabic, high tone)
Sylabiczne n z wysokim tonem; tworzy własną sylabę.
s · /s/
sh · /ʃ/
t · /tʰ/
t' · /tʼ/
Ejektywne t: apostrof modyfikujący oznacza zwarcie krtaniowe.
tl · /tɬʰ/
Aspirowana afrykata boczna, jak tl z przydechem.
tl' · /tɬʼ/
Ejektywna afrykata boczna: apostrof modyfikujący oznacza zwarcie krtaniowe.
ts · /tsʰ/
Aspirowana afrykata, jak ts w angielskim cats, z przydechem.
ts' · /tsʼ/
Ejektywne ts: apostrof modyfikujący oznacza zwarcie krtaniowe.
w · /w/
x · /x/
Bezdźwięczna spółgłoska szczelinowa miękkopodniebienna, jak ch w niemieckim Bach.
y · /j/
z · /z/
zh · /ʒ/
Jak s w angielskim measure.
' · /ʔ/
Zwarcie krtaniowe, czyli krótka przerwa w środku angielskiego uh-oh.
Język nawaho, czyli Diné Bizaad, nie miał szeroko stosowanej formy pisanej aż do XX wieku. Współczesną ortografię opartą na alfabecie łacińskim opracowano w latach 1930–1940 wspólnie z użytkownikami języka nawaho; dziś używa się jej w szkołach, słownikach i literaturze.
Alfabet oddaje to, co słyszą użytkownicy języka. Każda z czterech samogłosek może występować bez znaków, z akcentem ostrym oznaczającym wysoki ton, z ogonkiem oznaczającym nosowość albo z oboma znakami. Wśród spółgłosek są połączenia liter, takie jak ch, tł i zh, ejektywy zapisywane apostrofem modyfikującym (ʼ) oraz przekreślone ł. Spółgłoski zwarte zapisywane jako b, d i g są nieaspirowane, natomiast t i k są aspirowane.
Nazwy liter, zapis bez znaków i wartości dźwiękowe to zwięzłe materiały do nauki; wymowa i pisownia mogą się różnić w zależności od mówiącego i społeczności.
Powiązane narzędzia